Wetenschap

Sinds 2000 is veel onderzoek gebeurd naar de interactie tussen brein (emoties), zenuwstelsel en immuunsysteem – de psychoneurobiologie. Het stimuleren van de natuurlijke immuniteit staat daarbij centraal. Emoties, al dan niet bewust, zetten in het brein processen in werking, die de genezing kunnen bevorderen of bijvoorbeeld pijn doen verdwijnen.

Het lichaam vertelt wat de geest niet zeggen kan (somatisering). Emoties zijn ook biologie. Het fysiek ziek worden kan een onbewuste schreeuw zijn om aandacht en wat liefde. Probleem is dat bij het brede publiek en zeker bij patiënten er een ingebakken weerstand bestaat tegen de gedachte dat ziekten min of meer verband houden met emoties en het onderbewustzijn – “tussen de oren” zit. Begrijpelijk, geeft de Nederlandse specialist onverklaarde ziekten Marten Klaver, “want zodra je erkent dat emoties een rol spelen, erken je eigen verantwoordelijkheid. Dat voelt in onze cultuur al gauw als eigen schuld. Het is natuurlijk veel comfortabeler om de oorzaak buiten jezelf te leggen.” Maar daarmee ben je natuurlijk niet echt geholpen

Evidence Based
In de moderne gezondheidszorg worden diagnoses, behandelingen en beleidskeuzes steeds meer bepaald door technologie, management en efficiëntie, wetenschappelijke modellen en protocollen. De therapeutische potentie van aandacht voor de persoon en rechtstreeks contact is zwaar in de verdrukking gekomen.

In een meer holistisch mensbeeld betekent lichamelijkheid en zintuiglijkheid een belangrijke weg naar heling van de hele mens. Ze milderen de angst en bevorderen het vertrouwen. Vandaar het bijzondere belang van paramedische beroepen als osteopaten. De combinatie van aandacht voor het verhaal van de patiënt en het manueel behandelen kan helpen om complexe psychische kwetsuren, zoals bij eetstoornissen of zelfverminking, te helen, zoals hoogleraar kinesitherapie Eddy Neerinckx (KU Leuven) stelt. Ook op dit gebied zou de scheiding tussen ‘puur’ psychologische en ‘puur’ fysieke zorg doorbroken moeten worden.